Ausbildung nədir?
Almaniyada "Ausbildung" sözü işə başlamazdan əvvəl alınan rəsmi peşə təhsilini bildirir. Bu, iki hissədən ibarət "dual sistemdir": həftənin bir neçə günü bir şirkətdə (Betrieb) praktiki işləyirsən və əmək haqqı alırsan, qalan günlərdə isə peşə məktəbində (Berufsschule) nəzəri dərslərə gedirsən. Proqram adətən 2-3,5 il davam edir və sonunda rəsmi tanınan peşə ixtisası diplomu ilə bitir. Elektrik, tibb bacısı/qardaşı, aşpaz, mexanik, informasiya texnologiyaları mütəxəssisi, otel və turizm işçisi kimi yüzlərlə sahədə Ausbildung mövcuddur.
Ən vacib fərq ondan ibarətdir ki, Ausbildung — universitet təhsili deyil, amma tam hüquqlu işçi statusu ilə maaş alaraq öyrənmək deməkdir. Bu, Almaniyaya "ödəyərək oxumaq" yox, "işləyərək öyrənmək" yoludur.
Kimlər müraciət edə bilər?
Ausbildung vizası üçün əsas şərtlər bunlardır:
- Orta təhsil sənədin olmalı (Azərbaycan/Türkiyə məktəb attestatı adətən yetərlidir, konkret peşə üçün əlavə şərt ola bilər)
- Seçdiyin sahədə Almaniyada bir şirkətlə imzalanmış təlim müqaviləsi (Ausbildungsvertrag) olmalı — bu, viza müraciətindən ƏVVƏL əldə edilməlidir
- Kifayət qədər alman dili bilikin olmalı
- Yaşayış xərclərini ödəyə biləcəyini sübut etməlisən
Rəsmi "Make it in Germany" portalında yaş həddi kimi rəqəmlər də qeyd olunur, lakin bu, mənbədən mənbəyə fərqlənir — öz halına uyğun dəqiq şərti səfirliklə yoxlamaq lazımdır.
Təlim yerini (Betrieb) necə tapmaq olar?
Bu, prosesin ən vacib addımıdır, çünki vizasız əvvəlcə iş tapmaq mümkün deyil. Addımlar:
- Peşəni seç. Almaniyanın rəsmi "Planet-Beruf" və "BERUFENET" alətləri hansı peşələrin mövcud olduğunu göstərir.
- Elanları axtar. Alman Federal Məşğulluq Agentliyinin (Bundesagentur für Arbeit) iş elanları portalında "Ausbildung" seçimini aktivləşdirərək axtarış et — "Make it in Germany" saytındaki elanların əksəriyyəti də elə buradan gəlir.
- Sənaye və sənətkarlıq palatalarını yoxla. Sənətkarlıq sahələri üçün Handwerkskammer-in "Lehrstellenradar" alətindən, ticarət/sənaye sahələri üçün IHK portallarından istifadə et.
- Birbaşa şirkətlərə müraciət et. Böyük şirkətlərin öz onlayn portalları var, kiçik şirkətlər isə e-poçtla CV və motivasiya məktubu qəbul edir.
- LinkedIn və XING kimi şəbəkələrdə də təlim elanları yerləşdirilir.