Diplomun tanınması nə deməkdir?
Almaniyada "Anerkennung" (tanınma) o deməkdir ki, sənin Azərbaycanda və ya Türkiyədə aldığın diplom/ixtisas rəsmi şəkildə Almaniyadaki müvafiq peşə ilə müqayisə edilir və "bərabər" (və ya "qismən bərabər") elan edilir. Bu proses mərkəzi "anerkennung-in-deutschland.de" portalı vasitəsilə aparılır — bunu Almaniyanın Federal Peşə Təhsili İnstitutu (BIBB) idarə edir və əsasən peşə ixtisaslarının tanınmasını əhatə edir. Universitet dərəcələrinin ümumi "müqayisə edilə bilənliyi" üçün bəzən əlavə alət və qurumlar (məsələn ZAB/anabin bazası) da iştirak edə bilər — konkret sənin peşən üçün hansı qurumun məsul olduğunu portal özü göstərəcək.
Tənzimlənən və tənzimlənməyən peşələr
Bu, bütün prosesin açarıdır:
- Tənzimlənən peşələr — həkim, tibb bacısı/qardaşı, hüquqşünas, müəllim, bəzi mühəndislik sahələri və s. Bu peşələrdə işləmək üçün Almaniya qanunvericiliyinə görə rəsmi tanınma MÜTLƏQDİR. Tanınma olmadan bu peşələrdə qanuni işləmək mümkün deyil.
- Tənzimlənməyən peşələr — iqtisadçı, proqramçı, marketoloq, aşpaz və bir çox digər sahə. Bu peşələrin əksəriyyətində rəsmi tanınma TƏLƏB OLUNMUR — işəgötürən sənin diplomunu özü qiymətləndirib işə götürə bilər. Amma tanınma sənədin olsa belə, bu, işəgötürənə etibar vermək və maaş danışıqlarında köməkçi ola bilər.
Öz peşənin hansı kateqoriyaya aid olduğunu bilmək üçün portaldaki "Tanınma axtarıcısı" (Recognition Finder) alətindən istifadə et — peşəni, diplomu aldığın ölkəni və Almaniyada işləmək istədiyin yeri daxil etdikdə sənə uyğun "istinad peşəsini" və məsul qurumu göstərir.
Addım-addım proses
- İstinad peşəsini tap. Recognition Finder vasitəsilə sənin diplomuna ən uyğun alman peşəsini və bu sahəyə məsul qurumu (Zuständige Stelle) müəyyən et.
- Məsləhət al (tövsiyə olunur, məcburi deyil). Pulsuz məsləhət mərkəzləri (məsələn, "IQ Netzwerk" şəbəkəsi) prosesi, vaxtı və xərcləri əvvəlcədən izah edə bilər.
- Müraciəti təqdim et. Müraciəti birbaşa məsul quruma, yaxud onun adından sənədləri yönləndirən "Vahid Əlaqə Nöqtəsi"nə (Single Point of Contact) göndər. Bunu hələ Azərbaycanda/Türkiyədə olarkən, Almaniyaya getmədən əvvəl də edə bilərsən.
- Qurum sənədləri yoxlayır. Qurum ən çoxu bir ay ərzində sənə sənədlərin tam olub-olmadığını bildirir.
- Qiymətləndirmə aparılır. Sənin diplomunun məzmunu və müddəti alman istinad peşəsi ilə müqayisə edilir, iş təcrübən də nəzərə alınır.
- Nəticə sənədini alırsan. Rəsmi portala görə, bütün sənədlər tam təqdim edildikdən sonra adətən 3-4 ay ərzində nəticə bildirilir (bəzi ixtisaslı işçi prosedurlarında bu müddət 2 aya qədər qısaldıla bilər).