Hər il minlərlə azərbaycanlı internetdə "Almaniyaya iş vizası" axtaranda qarşılarına çıxan ilk təkliflərdən biri budur: "makler vasitəsilə 3.000-5.000 avroya zəmanətli viza". Reallıq isə fərqlidir — Almaniya iş vizası prosesi tamamilə qanunla, konkret maddələrlə müəyyən olunub və siz bunu addım-addım, pulsuz və ya çox cüzi rəsmi xərclərlə özünüz tamamlaya bilərsiniz. Aşağıda real, qanuni yolları və real addımları izah edirik.
Əsas qanuni yollar hansılardır?
Almaniyaya işləmək üçün gəlməyin bir neçə rəsmi yolu var, Almaniyanın Əmək Miqrasiyası Qanununa (Fachkräfteeinwanderungsgesetz) əsasən:
- İş axtarışı vizası (Job-Seeker Visa) — Universitet diplomunuz və ya ən azı iki illik tanınmış peşə təhsiliniz varsa, Almaniyaya gəlib yerində iş axtarmaq üçün bu vizadan istifadə edə bilərsiniz. Bu zaman ərzində əmək müqaviləsi bağlamaq hüququnuz yoxdur (yalnız həftədə bir neçə saat sınaq işləməyə icazə verilir), amma iş tapan kimi Almaniyada olduğunuz yerdə birbaşa iş icazəsinə keçid mümkündür.
- Birbaşa iş təklifi + iş vizası (§18a / §18b, AufenthG) — Əgər Almaniyadan artıq konkret iş təklifiniz varsa, ixtisasınızın növünə görə (universitet diplomu — §18b, və ya peşə təhsili — §18a) birbaşa iş vizasına müraciət edə bilərsiniz.
- AB Mavi Kartı (EU Blue Card, §18g) — Universitet təhsiliniz və ixtisasınıza uyğun, müəyyən illik maaş həddindən yuxarı maaşla iş təklifiniz varsa, bu kart daha sürətli və ailə üzvləri üçün də əlverişli şərtlər təklif edir. Dəqiq maaş həddi hər il yenilənir, ona görə cari rəqəmi mütləq make-it-in-germany.com saytında yoxlayın.
- Təcrübəli mütəxəssis yolu (§19c (2)) — Formal diplomunuz tam tanınmasa belə, kifayət qədər peşəkar təcrübəniz və uyğun iş təklifiniz varsa, bu yol da mövcuddur.
- Chancenkarte (Fürsət Kartı) — Bal sistemi əsasında verilən, iş axtarışı üçün ayrıca icazə növüdür. Bunu ətraflı başqa məqaləmizdə izah etmişik, burada sadəcə qeyd edirik ki, iş axtarışı vizasına alternativ/əlavə bir seçimdir.
Addım-addım real proses necə görünür?
1. İxtisasınızın tanınması (Anerkennung)
Bəzi peşələr üçün (həkim, hüquqşünas, müəllim və tənzimlənən digər sahələr) Almaniyada rəsmi tanınma mütləqdir. Digər peşələrdə tanınma həmişə şərt deyil, amma diplomunuzun Almaniya analoqu ilə necə müqayisə olunduğunu bilmək faydalıdır. Bunu pulsuz anabin bazasından yoxlaya, ya da anerkennung-in-deutschland.de saytında rəsmi prosesi başlada bilərsiniz. Rəsmi portala görə, tanınma prosesi orta hesabla bir neçə ay (adətən 3-4 ay ətrafında) çəkir — profesiyadan və icazə verən qurumdan asılı olaraq dəyişə bilər.